ATarixMüstəqil dövlətlər
Qatvan döyüşü (1141)
Sultan Səncərin Səmərqənd yaxınlığında qaraxitaylara ağır məğlub olduğu döyüş: Böyük Səlcuqlu dövlətinin tənəzzülünün başlanğıcı.
Şimali Çindəki Lyao dövləti dağılandan sonra kidanların bir hissəsi Yelü Daşinin başçılığı ilə qərbə gəlib Balasaqunu aldı və Qaraxitay dövlətini qurdu. 1137-ci ildə onlar Xocənd yaxınlığında Səlcuqlulara tabe olan Qərbi Qaraxanlıları məğlub etdilər. Qaraxanlı hökmdarı Sultan Səncərdən kömək istədi.
1141-ci ildə Səncər böyük ordu ilə Səmərqəndə gəldi. Qaraxitaylara Xarəzmşahlar və Səlcuqlularla mübahisəsi olan qarluqlar da kömək etdi. 9 sentyabr 1141-ci ildə Səmərqəndin şimalındakı Qatvan düzündə qaraxitaylar Səlcuqlu ordusunu dörd tərəfdən mühasirəyə aldılar və Dərğam adlı quru çay yatağına sıxışdırdılar. Ordu məhv oldu, Səncər az sayda adamla canını qurtardı.
Qatvandan sonra Maveraünnəhr qaraxitaylara keçdi, Səlcuqluların şərqdəki nüfuzu sarsıldı. Xəbər Avropaya da çatdı: Səlibçilər müsəlmanları şərqdən məğlub edən xristian kralı haqqında rəvayəti, "Kahin İohann" əfsanəsini bu döyüşlə bağlayırdılar.
Mənbələr
Yenilənib: 11 noyabr 2026