Samara döngəsi döyüşü (1223)

1221-1223-cü illərdə Çingiz xanın sərkərdələri Sübutay və Cebe Qafqazı keçib qıpçaq çöllərinə gəldilər. 1223-cü ilin mayında Kalka çayında rus knyazlarının və qıpçaqların birləşmiş ordusunu məğlub etdilər. Sonra şərqə, Çingiz xanın yanına qayıtmaq üçün Volqa boyuna yönəldilər.

1223-cü ilin payızında monqollar İdil Bulqar dövlətinin cənub sərhədinə, Samara döngəsi deyilən yerə çatdılar. Bulqarlar monqolların öz taktikasını işlətdilər: bir dəstə ilə geri çəkilir kimi görünüb onları pusquya çəkdilər, sonra gizlənmiş qüvvələr hücuma keçdi.

Ərəb tarixçisi İbn əl-Əsirin yazdığına görə monqolların böyük hissəsi həlak oldu, qalanları geri qayıtdı. Bəzi tarixçilər döyüşün miqyasının şişirdildiyini düşünür. Amma bu qələbə uzun sürmədi: 1236-cı ildə Batu xanın ordusu İdil Bulqar dövlətinə son qoydu.