Peşəvər döyüşü (1001)

998-ci ildə Qəznə taxtına çıxan Sultan Mahmud hər il Hindistana yürüş edəcəyinə söz vermişdi. Onun şərq qonşusu Kabildən Pəncaba qədər uzanan Hindu şahları dövləti idi. 1001-ci ilin sentyabrında Mahmud seçmə süvari dəstələri ilə Peşəvər yaxınlığına gəldi.

Hindu şahı Cayapala süvarilər, piyadalar və təxminən üç yüz döyüş fili ilə qarşısına çıxdı. Qəznəvi tarixçisi Utbinin yazdığına görə, Cayapala əvvəl köməkçi qüvvələri gözlədi, Mahmud isə gözləmədən hücuma keçdi. 27 noyabr 1001-ci ildə döyüş günortaya qədər davam etdi və Hindu ordusunun məğlubiyyəti ilə bitdi.

Cayapala on beş oğlu və nəvəsi ilə birlikdə əsir düşdü, sonra fidyə ilə azad edildi. Mənbələrə görə, məğlubiyyəti ağır qəbul edən Cayapala hakimiyyəti oğluna verib özünü odda yandırdı. Peşəvər Mahmudun Hindistana açılan yolunun başlanğıcı oldu.