Türkmənistan

Türkmənistanın sahəsi 491 120 kvadrat kilometrdir. Qərbdə Xəzər dənizi ilə həmsərhəddir. Bu, onun ən uzun sərhədidir. Cənubda İran və Əfqanıstanla, şimalda Qazaxıstan və Özbəkistanla qonşudur. 2022-ci il siyahıyaalmasına görə əhali 7 057 841 nəfərdir. Paytaxt Aşqabat, dövlət dili türkmən dili, pul vahidi manatdır.

Tarix

Bu torpaqlarda Tunc dövrünün Marğiana mədəniyyəti, Parfiya dövləti və İpək yolunun böyük vahə şəhəri Mərv olub. Oğuz türkmən tayfaları burada yurd salıb. XI əsrdə Səlcuqlular Mərv yaxınlığındakı Dəndənəqan döyüşündə qalib gələrək Böyük Səlcuqlu dövlətini qurdular.

1881-ci ildə Göytəpə qalasının süqutundan sonra bölgə Rusiya imperiyasının tərkibinə qatıldı. 1924-cü ildə Türkmənistan SSR yaradıldı. 27 oktyabr 1991-ci ildə Türkmənistan müstəqilliyini elan etdi. 12 dekabr 1995-ci ildə BMT Baş Assambleyası onun daimi neytrallığını tanıdı.

Coğrafiya

Ölkənin təxminən 70 faizini Qaraqum səhrası tutur. Cənubda İran sərhədi boyunca Köpətdağ, şərqdə Köytəndağ dağları uzanır. Ən yüksək nöqtə Ayrıbaba zirvəsidir (3138 m). Amudərya və Qaraqum kanalı ölkənin əsas su mənbələridir.

Dövlət quruluşu və iqtisadiyyat

Türkmənistan prezident respublikasıdır və Türk Dövlətləri Təşkilatında müşahidəçi statusundadır. Ölkə dünyanın ən zəngin təbii qaz ehtiyatlarından birinə malikdir. Mary vilayətindəki Galkınış yatağı dünyanın ikinci ən böyük qaz yatağıdır. Pambıq, xalça, ipək və axaltəkə atları da ölkənin məşhur sərvətləridir.