ADövlətMüstəqil dövlətlər
Türkmənistan
Xəzər dənizindən Amudəryaya qədər uzanan türk dövləti. Torpağının çox hissəsini Qaraqum səhrası tutur. 1991-ci ildə müstəqil olub, 1995-ci ildən daimi neytral dövlətdir. Əhalisi 7 milyondan çoxdur, paytaxtı Aşqabatdır.
Türkmənistanın sahəsi 491 120 kvadrat kilometrdir. Qərbdə Xəzər dənizi ilə həmsərhəddir. Bu, onun ən uzun sərhədidir. Cənubda İran və Əfqanıstanla, şimalda Qazaxıstan və Özbəkistanla qonşudur. 2022-ci il siyahıyaalmasına görə əhali 7 057 841 nəfərdir. Paytaxt Aşqabat, dövlət dili türkmən dili, pul vahidi manatdır.
Tarix
Bu torpaqlarda Tunc dövrünün Marğiana mədəniyyəti, Parfiya dövləti və İpək yolunun böyük vahə şəhəri Mərv olub. Oğuz türkmən tayfaları burada yurd salıb. XI əsrdə Səlcuqlular Mərv yaxınlığındakı Dəndənəqan döyüşündə qalib gələrək Böyük Səlcuqlu dövlətini qurdular.
1881-ci ildə Göytəpə qalasının süqutundan sonra bölgə Rusiya imperiyasının tərkibinə qatıldı. 1924-cü ildə Türkmənistan SSR yaradıldı. 27 oktyabr 1991-ci ildə Türkmənistan müstəqilliyini elan etdi. 12 dekabr 1995-ci ildə BMT Baş Assambleyası onun daimi neytrallığını tanıdı.
Coğrafiya
Ölkənin təxminən 70 faizini Qaraqum səhrası tutur. Cənubda İran sərhədi boyunca Köpətdağ, şərqdə Köytəndağ dağları uzanır. Ən yüksək nöqtə Ayrıbaba zirvəsidir (3138 m). Amudərya və Qaraqum kanalı ölkənin əsas su mənbələridir.
Dövlət quruluşu və iqtisadiyyat
Türkmənistan prezident respublikasıdır və Türk Dövlətləri Təşkilatında müşahidəçi statusundadır. Ölkə dünyanın ən zəngin təbii qaz ehtiyatlarından birinə malikdir. Mary vilayətindəki Galkınış yatağı dünyanın ikinci ən böyük qaz yatağıdır. Pambıq, xalça, ipək və axaltəkə atları da ölkənin məşhur sərvətləridir.
Mənbələr
Yenilənib: 11 oktyabr 2026
Bu mövzuda xəbərlər
- Elm və təhsil · 16 noyabr 2026Türkmənistan tələbələri Bali keçən Gənc Fiziklər Olimpiadasından 13 medalla qayıdıb
- İdman · 15 noyabr 2026Ağırlıqqaldırma üzrə dünya çempionatında 110 kq-da özbək qızıl, türkmən bürünc medal aldı
- Mədəniyyət · 14 noyabr 2026Aşqabadda Çin incəsənətində at obrazına həsr olunmuş sərgi açıldı: Axaltəkə «göy atı» kimi xatırlanır
- Mədəniyyət · 14 noyabr 2026Gonur-depedə tunc dövrünün ardıcıl beş qəbri tapıldı, qazıntılar 2027-ci ilin baharında davam edəcək
- Mədəniyyət · 13 noyabr 2026Türkmənistanda 35 atlı Axaltəkə atlarında 1755 kilometrlik "Amul-Xəzər" yürüşünə çıxdı

















