Türk tarixi
Üç dünya və dünya ağacı
Yuxarı dünya, insanların orta dünyası və yeraltı dünya. Onları birləşdirən dünya ağacı qamın göyə yoludur.

Sibir türklərinin, altaylıların, xakasların, tuvalıların və saxaların inancında dünya üç qatdan ibarətdir. Yuxarı dünyada Ülgen kimi xeyirxah tanrılar, orta dünyada insanlar və heyvanlar, aşağı dünyada Erlik və ölülər yaşayır. Yuxarı və aşağı dünya da öz növbəsində qatlara bölünür. Qam bu qatlar arasında "səyahət" edə bilən yeganə insandır.
Üç dünyanı dünya ağacı birləşdirir: kökü yeraltında, budaqları göydədir. Saxaların dastanlarında bu ağac "Aal Luuk Mas" adlanır, qazax rəvayətlərində Samruk quşunun yumurtasını qoyduğu "Bəytərək"dir. Altay qamının təbilinin üzündə tez-tez bu quruluş çəkilir: üfüqi xətt yuxarı və aşağı dünyanı ayırır, ortadan isə ağac keçir.
Mənbələr
Yenilənib: 18 noyabr 2026

















