Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

Yirmisəkkiz Mehmed Çələbinin Paris səfirliyi (1720-1721)

Sultan III Əhmədin XV Lüdovikin sarayına göndərdiyi səfirlik: Çələbinin "Səfarətnamə"si Osmanlıda Avropaya marağı və Lalə dövrünün zövqünü dəyişdi.

Yirmisəkkiz Mehmed Çələbinin portreti, 1724
Pierre Gobert / Wikimedia Commons · Public domain

1718-ci il Pasarofça sülhündən sonra Osmanlı Avropanı daha yaxından tanımaq istədi. Sultan III Əhməd və sədrəzəm Nevşəhirli Damad İbrahim Paşa 1720-ci ildə dəftərdar Yirmisəkkiz Mehmed Çələbini Fransaya səfir təyin etdi. "Yirmisəkkiz" ləqəbi onun yeniçəri ocağının 28-ci ortasında xidmət etməsindən gəlirdi.

Səfir Tulona çatanda taun qorxusu ilə 40 gün karantində saxlandı, sonra Bordo üzərindən Parisə gəldi və 1721-ci ilin martında gənc kral XV Lüdovik onu təntənə ilə qəbul etdi. Çələbi Versal və Marli saraylarını, Rəsədxananı, Qobelen manufakturasını, opera tamaşalarını gördü. Parislilər isə onun Ramazan orucunu, geyimini və davranışını böyük maraqla izlədi.

İstanbula qayıdandan sonra Çələbi müşahidələrini sultana "Səfarətnamə" adlı kitabla təqdim etdi. Əsər Osmanlıda Fransa bağ və saray memarlığına marağı artırdı və Lalə dövrünün (1718-1730) mədəni mühitinə təsir etdi. Səfirlikdə iştirak edən oğlu Səid Əfəndi sonra İbrahim Mütəfərriqə ilə birlikdə ilk türk mətbəəsinin açılmasına kömək etdi.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 12 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş