Türk tarihi
Bugut yazıtı (584)
Göktürk devletinin en eski anıtı: kaplumbağa kaide üzerinde Soğdca yazılmış dikilitaş, başında dişi kurt tasviri.

Bugut yazıtı 582-584 yıllarında Orta Moğolistan'da, bugünkü Arhangay ilinde dikildi. Dikilitaşın üç yüzünde Soğd alfabesiyle Soğdca bir metin, arka yüzünde ise Brahmi yazısıyla ayrı bir metin vardır. Bilim insanları bu ikinci metnin dilini 2014'te erken Moğolca olarak belirledi. Dikilitaşın başında bir dişi kurt ve altında bir insan figürü işlenmiştir, bu da Aşina soyunun köken efsanesine bağlanır.
Yazıt dördüncü kağan Taspar dönemine aittir ve bazı bilim insanlarına göre onun, bazılarına göre Mahan Tegin'in anısına dikilmiştir. Metinde kağanların adları ve büyük bir dinî topluluğun kurulması anılır. Göktürkler bu dönemde henüz kendi runik yazılarını kullanmıyordu: devlet yazısı Soğdcaydı. Dikilitaş 1956'da Moğol arkeolog Dorjsuren tarafından bulundu ve bugün Tsetserleg müzesinde korunuyor.
Kaynaklar
Güncellendi: 18 Kasım 2026

















