Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATəbiətMüstəqil dövlətlər

Aral dənizi və Muynaq

Bir vaxtlar dünyanın ən böyük göllərindən olan Aral 1960-cı illərdən quruyub. Muynaqdakı "gəmi qəbiristanlığı" bu ekoloji fəlakətin rəmzidir.

Muynaqda gəmi qəbiristanlığı
Arian Zwegers / Wikimedia Commons · CC BY 2.0

Aral dənizi Qazaxıstanla Özbəkistanın Qaraqalpaqstan Muxtar Respublikası arasında yerləşirdi. 68 min kvadrat kilometr sahəsi ilə dünyanın ən böyük göllərindən idi. Adı türkcə "adalar dənizi" deməkdir, çünki içində mindən çox ada vardı.

1960-cı illərdə sovet hökuməti pambıq tarlalarını suvarmaq üçün Amudərya və Sırdəryanın sularını kanallara yönəltdi. Dəniz sürətlə kiçildi və 2007-ci ilə qədər böyük hissəsi səhraya çevrildi. Balıqçılıq məhv oldu, duzlu tozlar ətraf bölgələrin sağlamlığına zərər verdi.

Keçmiş liman şəhəri Muynaqda indi qumun üstündə paslı gəmilər dayanır. Bu "gəmi qəbiristanlığı" ziyarətçilərə fəlakətin miqyasını göstərir. Özbəkistan quru dəniz dibində meşə salmaqla qum fırtınalarının qarşısını almağa çalışır.

Mənbələr

  1. Wikipedia

Yenilənib: 3 oktyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş