Türk tarixi
Müstəqillik dövrü: müasir türk dövlətləri (1918-dən bu günə)
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən Türk Dövlətləri Təşkilatına: XX-XXI əsrlərdə türk dünyasının müstəqillik yolu.

1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olundu. Bu, müsəlman Şərqində ilk demokratik respublika idi. Elə həmin illərdə Qazax çöllərində Alaş Orda, Türküstanda muxtariyyət hərəkatları yarandı. Birinci Dünya müharibəsindən sonra Anadoluda Mustafa Kamalın rəhbərliyi ilə Qurtuluş savaşı aparıldı və 1923-cü il oktyabrın 29-da Türkiyə Cümhuriyyəti quruldu.
XX əsrin böyük hissəsində türk xalqlarının çoxu Sovet İttifaqının tərkibində yaşadı. 1991-ci ildə SSRİ dağılarkən beş türk respublikası müstəqilliyini elan etdi: Özbəkistan və Qırğızıstan (31 avqust), Azərbaycan (18 oktyabr, müstəqilliyin bərpası), Türkmənistan (27 oktyabr) və Qazaxıstan (16 dekabr). 1983-cü il noyabrın 15-də isə Kipr türkləri Quzey Kipr Türk Respublikasını elan etdilər.
Müstəqil türk dövlətləri tezliklə bir-birinə yaxınlaşdı: 1992-ci ildən zirvə görüşləri keçirildi, 2009-cu ildə Naxçıvan sazişi ilə Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası yaradıldı, 2021-ci ildə İstanbul zirvəsində o, Türk Dövlətləri Təşkilatı adını aldı. Bu gün təşkilatın beş üzvü (Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan və Türkiyə) və üç müşahidəçisi (Macarıstan, Türkmənistan və Quzey Kipr) var.
Mənbələr
Yenilənib: 18 noyabr 2026

















