ATarixMüstəqil dövlətlər
Eldənizlər sülaləsi
Azərbaycan atabəyləri: qıpçaq mənşəli Şəmsəddin Eldənizin nəsli, Naxçıvan, Təbriz və Həmədandan hökm sürən sülalə (1136-1225).

Sülalənin banisi Şəmsəddin Eldəniz qıpçaq qulu kimi Səlcuqlu sarayına düşmüş, öz bacarığı ilə Arran və Azərbaycanın hakimi olmuşdu. Sultan Toğrulun dul arvadı Mömünə xatunla evlənməsi ona Səlcuqlu taxtına təsir imkanı verdi: 1160-cı ildən Səlcuqlu sultanları formal hökmdar idi, real hakimiyyət isə "böyük atabəy" Eldənizin əlində idi.
Oğulları Məhəmməd Cahan Pəhləvan və Qızıl Arslan dövründə Naxçıvan, Təbriz və Gəncə mədəniyyət mərkəzinə çevrildi; Nizami Gəncəvi poemalarını bu atabəylərə ithaf etdi. Qızıl Arslan 1191-ci ildə özünü sultan elan etdi, lakin tezliklə öldürüldü. Sonuncu atabəy Özbək 1225-ci ildə Xarəzmşah Cəlaləddinə Təbrizi təslim etdi və sülalə sona çatdı.
Nəsil ağacı
Rəqəm taxta çıxma sırasıdır. Bütöv xətt atadan oğula, qırıq xətt uzaq nəslə gedir. Portretə basıb hökmdarın yazısını açın.
- Şəmsəddin Eldəniz1136-1175
- Məhəmməd Cahan Pəhləvan1175-1186
- Əbu Bəkr1191-1210
- Özbək1210-1225
- Məhəmməd Cahan Pəhləvan1175-1186
Mənbələr
Yenilənib: 16 noyabr 2026


















1
2
3