Qəznəvilər dövləti (963–1186)

Samanilərin türk sərkərdəsi Alp Təkin 963-cü ildə Qəznə (bugünkü Əfqanıstanda) şəhərində müstəqil hakimiyyət qurdu. Dövlətin əsl qurucusu Səbük Təkin, ən məşhur hökmdarı isə onun oğlu Sultan Mahmud Qəznəvi (998–1030) oldu — o, "sultan" titulunu daşıyan ilk hökmdarlardan biri sayılır.

Mahmud Hindistana on yeddi yürüş etdi, dövlətin sərhədlərini Xorasandan Pəncaba qədər genişləndirdi. Onun sarayında dövrün böyük alimləri və şairləri toplanmışdı: Biruni burada Hindistan haqqında məşhur əsərini yazdı, Firdovsi "Şahnamə"ni Sultan Mahmuda təqdim etdi.

1040-cı ildə Dəndənəqan döyüşündə Səlcuqlulara məğlub olan Qəznəvilər Xorasanı itirdilər və hakimiyyətləri Əfqanıstan və Şimali Hindistanla məhdudlaşdı. 1186-cı ildə Lahor şəhərinin Qurilər tərəfindən alınması ilə dövlət sona çatdı. Qəznəvilər türklərin Hindistana gəlişinin və orada yaranan türk-islam mədəniyyətinin başlanğıcı oldu.