ATarixMüstəqil dövlətlər
Gəraylar sülaləsi: Krım xanları
Çingiz xanın Cuçi qolundan gələn, Krım xanlığını 340 ildən çox idarə edən, Krım tatarlarının hökmdar sülaləsi (1441-1783).

Sülalə Qızıl Orda xanlarının Tokay Teymur qolundan olan Hacı Gəraydan başlayır. O, 1441-ci ildə Krım bəylərinin dəstəyi ilə müstəqil xan oldu və Baxçasarayın əsasını qoydu. Sülalə Çingiz nəslindən idi, lakin artıq tamamilə türkləşmişdi: xanlar Krım tatarca danışır, şeirlər yazır və Krım bəyləri ilə birlikdə hökm sürürdülər.
Hacı Gərayın oğlu Məngli Gəray 1475-ci ildən Osmanlı sultanının himayəsini qəbul etdi və 1502-ci ildə Qızıl Ordanın qalığı olan Böyük Ordanı darmadağın etdi. Xan seçilməsi sultanın təsdiqi ilə olurdu, ona görə Gəraylar tez-tez taxta qayıdır və ya taxtdan salınırdı. 1774-cü ildən sonra xanlıq Rusiyanın təsirinə düşdü və sonuncu xan Şahin Gəray 1783-cü ildə taxtdan əl çəkdi.
Nəsil ağacı
Rəqəm taxta çıxma sırasıdır. Bütöv xətt atadan oğula, qırıq xətt uzaq nəslə gedir. Portretə basıb hökmdarın yazısını açın.
- I Hacı Gəray1441-1466
- Nur Dövlət1466-1469
- I Məngli Gəray1468-1514
- I Məhəmməd Gəray1514-1523
- I Səadət Gəray1524-1532
- I Sahib Gəray1532-1551
- Mübarək Gəray
- I Dövlət Gəray1551-1577
- II Məhəmməd Gəray1577-1584
- II İslam Gəray1584-1588
- II Ğazi Gəray1588-1607
- I Səlim Gəray1671-1704
- II Dövlət Gəray1699-1702, 1709-1713
- Qırım Gəray1758-1764, 1768-1769
- Şahin Gəray1777-1783
- II Dövlət Gəray1699-1702, 1709-1713
- I Qaplan Gəray1707-1736
- I Səlim Gəray1671-1704
- I Məngli Gəray1468-1514
Mənbələr
Yenilənib: 16 noyabr 2026


















1