Göytürk-Bizans elçilikləri: Maniax və Zemarx (568-569)

VI əsrin ortalarında Göytürklər Soğdu ələ keçirdi və İpək yolunun mərkəzi hissəsinə nəzarət etməyə başladı. İran şahı I Xosrov türk ipəyinin ölkəsindən keçərək satılmasına icazə vermədi. Bundan sonra soğdlu tacir Maniaxın təklifi ilə İstəmi xaqan (yunan mənbələrində Silzibul) 568-ci ildə Konstantinopola elçilik göndərdi.

İmperator II Yustin elçiləri qəbul etdi və 569-cu ilin avqustunda Kilikiyalı Zemarxı cavab elçiliyi ilə göndərdi. Bizans tarixçisi Menandr Protektorun saxladığı təsvirə görə, elçilər türk torpağına çatanda onları iki od arasından keçirib təmizləyən mərasim keçirildi. Xaqanın düşərgəsi "Qızıl dağ"ın qoynunda idi; Zemarx qızıl taxtları, qızıl tovuz quşlarını, gümüş qabları və naxışlı ipək pərdələri heyrətlə təsvir edir.

Zemarx xaqanla birlikdə İrana qarşı yürüşün bir hissəsində getdi və Talasda xaqanın verdiyi ziyafətdə oldu. Bu elçiliklər Göytürklərlə Bizans arasında İrana qarşı ittifaqın başlanğıcı oldu və türklərin Avropa mənbələrindəki ilk geniş təsviridir.