Qərbi Göytürk xaqanlığı, On Oq (603-657)

Göytürk xaqanlığı qurulandan bəri qərb torpaqlarını İstəmi xaqanın nəsli idarə edirdi. 593-603-cü illərin daxili müharibələrindən sonra qərb qanadı ayrıca xaqanlığa çevrildi. Onun xalqı on boydan ibarət idi və bu birlik "On Oq", yəni "on ox" adlanırdı.

Xaqanlığın əsas mərkəzi bugünkü Qırğızıstanda, Çuy vadisindəki Suyab şəhəri idi. Ton yabğu xaqanın dövründə (618-630) dövlət Altaydan Xəzər dənizinə, Tarım hövzəsindən Toxaristana qədər uzanırdı. 627-ci ildə Qərbi Göytürklər Bizans imperatoru İraklinin müttəfiqi kimi Qafqaza yürüş etdilər. Çinli rahib Syuan-szan 630-cu ildə Suyab yaxınlığında Ton yabğu ilə görüşüb onu təsvir edib.

Ton yabğu öldürüləndən sonra iki qanad, Dulu və Nuşibi boyları arasında çəkişmələr başladı. 657-ci ildə Tan ordusu sonuncu güclü xaqan Aşina Heluyu məğlub etdi. On Oq boyları sonralar Türgiş xaqanlığının və İkinci Göytürk xaqanlığının tərkibində yenidən meydana çıxdı.