AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər
İltəriş xaqan
İkinci Göytürk xaqanlığının qurucusu (682-691): 17 nəfərlə başladığı üsyanla türk dövlətini Çin hakimiyyətindən yenidən azad edən xaqan.

630-cu ildən Göytürklər əlli il Tan sülaləsinin hakimiyyəti altında yaşadı. Kültigin abidəsi bu dövrü belə təsvir edir: "bəy olacaq oğlun qul, xanım olacaq qızın kəniz oldu". 682-ci ildə Aşina nəslindən Kutluğ dağlara çəkilib üsyan başlatdı; abidəyə görə, o, 17 nəfərlə çıxdı, tezliklə dəstəsi 70, sonra 700 nəfərə çatdı.
Kutluğ "İltəriş", yəni "eli yenidən toplayan" titulu ilə xaqan elan edildi, Tonyukuk onun baş məsləhətçisi oldu. O, Çinə və qonşu boylara qarşı onlarla yürüş edərək İkinci Göytürk xaqanlığını qurdu və təxminən 691-ci ildə vəfat etdi. Oğulları Bilgə xaqan və Kültigin sonra dövləti zirvəyə çatdırdı.
Mənbələr
Yenilənib: 12 noyabr 2026

















