Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

İraq Səlcuqluları (1118-1194)

Böyük Səlcuqlu dövlətinin qərb hissəsi: Həmədandan idarə olunan, Qərbi İranı və İraqı əhatə edən sultanlıq.

Həmədanda Ələviyan günbəzi (XII əsr)
Elmju / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

1118-ci ildə Sultan Məhəmməd Tapar öldü. Səlcuqluların böyüyü Sultan Səncər Xorasanda qaldı, qərb torpaqlarını isə qardaşı oğlu Mahmuda verdi. Belə yaranan dövlət tarixdə İraq Səlcuqluları adı ilə tanınır: o dövrdə "İraq" sözü Qərbi İranın dağlıq hissəsinə, İraqi-Əcəmə də deyilirdi.

Sultanlığın paytaxtı Həmədan idi. Sultanlar tez-tez dəyişirdi, taxta çıxanlar çox vaxt uşaq olurdu. Ona görə ölkəni əslində onların tərbiyəçiləri, türk atabəyləri idarə edirdi. XII əsrin ortalarından Azərbaycan atabəyləri Eldənizlər sultanlığın ən güclü qüvvəsinə çevrildi.

Sonuncu sultan III Tuğrul atabəylərdən asılılıqdan qurtulmağa çalışdı. 1194-cü ildə o, Rey yaxınlığında Xarəzmşah Təkişlə döyüşdə həlak oldu və Səlcuqluların İrandakı hakimiyyəti bununla bitdi.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 10 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş