İdil (Volqa) Bulqar dövləti (IX əsrin sonu-1236)

Böyük Bulqarıstan dağılandan sonra bulqarların bir hissəsi şimala, Volqa (İdil) və Kama çaylarının qovuşduğu yerə köçdü. Burada yaşayan boyları birləşdirib IX əsrin sonunda dövlət qurdular. Əvvəl Xəzər xaqanlığına tabe idilər.

Bulqar hökmdarı Almış xəzərlərdən asılılıqdan qurtulmaq üçün Bağdad xəlifəsinə müraciət etdi. 922-ci ildə xəlifənin elçiləri gəldi, onların arasında olan İbn Fədlan bu səfəri ətraflı yazdı. Həmin il Volqa Bulqarları İslamı rəsmən qəbul etdi.

Bolqar və Bilyar şəhərləri şimal xəzi, bal və taxılın cənuba satıldığı böyük ticarət mərkəzləri idi. 1236-cı ildə monqollar Bilyarı aldılar və dövlət Qızıl Ordanın tərkibinə keçdi. Bugünkü Volqa tatarları və çuvaşlar Volqa Bulqarlarını öz əcdadları sayırlar.