ATarixMüstəqil dövlətlər
Qarluq yabğuluğu (742-840)
Qarluq boylarının Yeddisuda qurduğu dövlət: Talas döyüşündə tərəf dəyişməsi ilə tanınır, Qaraxanlıların kökü buradadır.
Qarluqlar Altayın qərbində yaşayan türk boyları idi və başçıları "yabğu" titulu daşıyırdı. 742-ci ildə onlar uyğurlar və basmıllarla birlikdə İkinci Göytürk xaqanlığına qarşı qalxdılar. Göytürklər süqut edəndən sonra qarluqlar qərbə, Yeddisuya köçdülər.
751-ci ildə Talas çayı yaxınlığında Abbasi və Tan orduları qarşılaşdı. Döyüşün ortasında qarluqlar ərəblərin tərəfinə keçdi və Tan ordusu ağır məğlubiyyətə uğradı. Bu döyüşdən sonra Çinin Orta Asiyaya təsiri azaldı.
766-cı ildə Qarluqlar Türgişlərdən Suyabı aldılar və Yeddisunun sahibi oldular. 840-cı ildə Uyğur xaqanlığı dağılanda qarluq yabğusu Bilgə Kül Qədir xan özünü xaqan elan etdi. Tarixçilərin çoxu Qaraxanlılar dövlətinin başlanğıcını bu hadisə ilə bağlayır.
Mənbələr
Yenilənib: 10 noyabr 2026