AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər
Məhəmməd Şeybani xan
Şeybanilər dövlətinin qurucusu (1500-1510): özbək boylarını birləşdirib Səmərqənd, Buxara və Heratı alan, türkcə şeirlər yazan xan.

Məhəmməd Şeybani özbək hökmdarı Əbülxeyir xanın nəvəsi idi, nəsli Çingiz xanın oğlu Cuçiyə gedib çıxırdı. Gəncliyində Teymuri hökmdarlarının xidmətində döyüşdü, sonra özbək boylarını ətrafına topladı. 1500-cü ildə Səmərqəndi aldı, Babur şəhəri bir müddət geri qaytarsa da, 1501-ci ildə Şeybani onu birdəfəlik Mavərənnəhrdən çıxartdı.
1507-ci ildə Heratı tutaraq Teymurilərin Xorasandakı hakimiyyətinə son qoydu və dövlətini Sırdəryadan Xorasana qədər genişləndirdi. Sərhəd üstündə Səfəvi Şah İsmayılla toqquşdu və 1510-cu ilin dekabrında Mərv yaxınlığındakı döyüşdə həlak oldu. Onun qurduğu Şeybanilər sülaləsi Buxarada XVI əsrin sonuna qədər hökm sürdü.
Mənbələr
Yenilənib: 16 noyabr 2026

















