Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər

Məhəmməd Şeybani xan

Şeybanilər dövlətinin qurucusu (1500-1510): özbək boylarını birləşdirib Səmərqənd, Buxara və Heratı alan, türkcə şeirlər yazan xan.

Məhəmməd Şeybani xanın portreti
Kamāl ud-Dīn Behzād / Wikimedia Commons · Public domain

Məhəmməd Şeybani özbək hökmdarı Əbülxeyir xanın nəvəsi idi, nəsli Çingiz xanın oğlu Cuçiyə gedib çıxırdı. Gəncliyində Teymuri hökmdarlarının xidmətində döyüşdü, sonra özbək boylarını ətrafına topladı. 1500-cü ildə Səmərqəndi aldı, Babur şəhəri bir müddət geri qaytarsa da, 1501-ci ildə Şeybani onu birdəfəlik Mavərənnəhrdən çıxartdı.

1507-ci ildə Heratı tutaraq Teymurilərin Xorasandakı hakimiyyətinə son qoydu və dövlətini Sırdəryadan Xorasana qədər genişləndirdi. Sərhəd üstündə Səfəvi Şah İsmayılla toqquşdu və 1510-cu ilin dekabrında Mərv yaxınlığındakı döyüşdə həlak oldu. Onun qurduğu Şeybanilər sülaləsi Buxarada XVI əsrin sonuna qədər hökm sürdü.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 16 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş