Şeybanilər dövləti (1500-1599)

Sülalənin adı Çingiz xanın nəvəsi Şeybandan gəlir. XV əsrdə Şeybanın nəslindən olan Əbülxeyir xan Dəşti-Qıpçaqdakı köçəri özbək boylarını birləşdirmişdi. Onun nəvəsi Məhəmməd Şeybani xan 1500-1501-ci illərdə Buxara və Səmərqəndi aldı, Teymuri şahzadəsi Baburu bölgədən çıxardı.

1507-ci ildə Şeybani xan Heratı tutaraq Teymurilər dövlətinə son qoydu. 1510-cu ildə Mərv yaxınlığında Səfəvi hökmdarı Şah İsmayılla döyüşdə həlak oldu, amma sülalə Maveraünnəhri qoruyub saxladı.

Dövlət ən güclü çağını II Abdulla xanın dövründə (faktiki olaraq 1557-ci ildən, xan kimi 1583-1598) yaşadı: paytaxt Buxaraya köçürüldü, şəhərdə yeni bazar günbəzləri, karvansaralar və mədrəsələr tikildi. Sülalənin sonuncu nümayəndəsinin ölümündən sonra, 1599-cu ildə hakimiyyət Aştarxanilərə keçdi.