ADövlətMüstəqil dövlətlər
Özbəkistan Respublikası
Orta Asiyanın ən çox əhalisi olan türk dövləti. 31 avqust 1991-ci ildə müstəqilliyini elan edib. Əhalisi 38,2 milyon, paytaxtı Daşkənddir.
Özbəkistanın sahəsi təxminən 448 900 kvadrat kilometrdir. Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Əfqanıstanla həmsərhəddir — Orta Asiyanın digər dörd ölkəsinin hamısı ilə sərhədi olan yeganə dövlətdir. Lixtenşteynlə birlikdə dünyanın "iki dəfə dənizə çıxışı olmayan" iki ölkəsindən biridir. Milli Statistika Komitəsinə görə 1 yanvar 2026-cı il tarixinə əhali 38 236 704 nəfərdir. Paytaxt Daşkənd, dövlət dili özbək dili, pul vahidi somdur.
Tarix
Bu torpaqlar qədim Soqdiana, Xarəzm və Baktriyanın yurdu olub. Səmərqənd, Buxara və Xivə İpək yolunun ən varlı şəhərləri idi. Samanilər və Qaraxanlılardan sonra Monqol istilası gəldi. 1370-ci ildə Əmir Teymur Səmərqənddə böyük imperiya qurdu. Sonra Buxara, Xivə və Kokand xanlıqları yarandı.
XIX əsrin ikinci yarısında bölgə Rusiya imperiyası tərəfindən işğal olundu. XX əsrin əvvəlində ziyalı-cədidçilər maarif hərəkatı başlatdılar. 1924-cü ildə Özbəkistan SSR yaradıldı. 31 avqust 1991-ci ildə Özbəkistan müstəqilliyini elan etdi. Müstəqillik Günü 1 sentyabrda qeyd olunur.
Coğrafiya
Ölkənin böyük hissəsini Qızılqum səhrası və düzənliklər tutur. Şərqdə Tyan-Şan və Pamir-Alay dağları, sıx məskunlaşmış Fərqanə vadisi yerləşir. Ən yüksək nöqtə Həzrəti Sultan zirvəsidir (4643 m). Amudərya və Sırdərya ölkənin əsas çaylarıdır. Şimal-qərbdə Qaraqalpaqstan Muxtar Respublikası yerləşir.
Dövlət quruluşu və iqtisadiyyat
Özbəkistan prezident respublikasıdır, parlamenti Oliy Məclisdir. 2023-cü ildə referendumla yeni konstitusiya qəbul edilib. Ölkə Türk Dövlətləri Təşkilatının üzvüdür. İqtisadiyyatın əsasını təbii qaz, qızıl, mis, uran, pambıq, meyvə-tərəvəz və toxuculuq təşkil edir. Turizm sürətlə inkişaf edir.
Mənbələr
Yenilənib: 11 oktyabr 2026
Bu mövzuda xəbərlər
- Siyasət · 16 noyabr 2026Mirziyoyev noyabrın 16-17-də Ummana dövlət səfərinə gedir: Məskətdə danışıqlar və sazişlər gözlənilir
- İdman · 15 noyabr 2026Özbəkistanın milli idman növü turon 2027-ci ildə ABŞ-dakı Arnold Sports Festival-da nümayiş olunacaq
- İdman · 15 noyabr 2026Ağırlıqqaldırma üzrə dünya çempionatında 110 kq-da özbək qızıl, türkmən bürünc medal aldı
- Dil və ədəbiyyat · 14 noyabr 2026Özbəkistanda Əmir Teymur nəslinin tarixi haqqında yeni kitab çıxdı: 131 nadir miniatür Hindistan kitabxanasından götürülüb
- Təbiət · 14 noyabr 2026Qazaxıstan və Özbəkistan saiqa antilopunun bərpası üçün memorandum imzaladı

















