ATarixMüstəqil dövlətlər
Qəsri-Şirin (Zöhab) müqaviləsi (1639)
Osmanlı ilə Səfəvilər arasındakı müharibələrə son qoyan sülh: onun çəkdiyi xətt bu günkü Türkiyə-İran və İraq-İran sərhədinin əsasıdır.
1623-cü ildə Şah I Abbas Bağdadı Osmanlıdan aldı və iki dövlət arasında yeni uzun müharibə başladı. 1638-ci ildə Sultan IV Murad şəxsən yürüşə çıxıb Bağdadı geri aldı. Bundan sonra Şah Səfi danışıqlara razılaşdı.
17 may 1639-cu ildə Qəsri-Şirin yaxınlığında (indiki İranın Kirmanşah ostanında) Osmanlı sədrəzəmi Kəmankeş Qara Mustafa Paşa ilə Səfəvi nümayəndələri müqaviləni imzaladı. Bağdad və bütün İraq Osmanlıya keçdi. İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ, Şirvan və Dağıstan Səfəvilərdə qaldı. Qərbi Gürcüstan Osmanlıya, Şərqi Gürcüstan Səfəvilərə düşdü, Axısqa bölgəsi bütünlüklə Osmanlıya keçdi.
Qəsri-Şirin müqaviləsi iki dövlət arasında təxminən 150 il davam edən çəkişmələrin sonu oldu, sonrakı səksən ildən çox böyük müharibə olmadı. 1555-1918-ci illərdə tərəflər sərhəd üstündə 18-dən çox müqavilə bağlasa da, bugünkü Türkiyə-İran və İraq-İran sərhədinin ümumi xətti məhz burada cızılıb.
Mənbələr
Yenilənib: 12 noyabr 2026