Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Türk tarixi

Quşçuluq (şahin və bərkutla ov)

Şahin, qırğı və bərkutla ov: Irk Bitig və Kaşğaridən bugünkü qazax və qırğız bərkutçularına qədər yaşayan çöl sənəti.

Bərkutlu qazax atlısı, 1911-1914
Sergei Ivanovich Borisov / Wikimedia Commons · Public domain

Ov quşları türklərin həyatında qədimdən yer tutur. Qədim türk fal kitabı Irk Bitig-də şahinin çay quşlarını ovlaması fal kimi təsvir olunur. Kaşğari XI əsrdə sunqur və laçın kimi ov quşlarının türkcə adlarını qeyd edir. Ov quşu bəy və hökmdarlar üçün qiymətli hədiyyə sayılırdı, Osmanlı sarayında ayrıca quşçubaşılar xidmət edirdi.

Qazax və qırğızlarda bərkutla, yəni qızıl qartalla ov bu gün də davam edir. Bərkutçu quşu balaca ikən götürüb illərlə öyrədir, qışda qartalla atdan tülkü və canavar ovlayır. Bu sənət Dünya Köçəri Oyunlarında ayrıca yarış kimi göstərilir. Quşçuluq UNESCO-nun bəşəriyyətin qeyri-maddi irsi siyahısındadır, bu siyahıya Qazaxıstan və Macarıstan da daxildir.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 18 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş