Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Türk tarixi

Altay yaradılış dastanı

Radlovun yazıya aldığı rəvayət: əvvəl yalnız su var idi, yer suyun dibindən çıxarıldı, torpağın bir hissəsini gizlədən insan isə Erlikə çevrildi.

Altayda Teletskoye gölü
Лариса Наседкина / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Vasili Radlovun XIX əsrdə Altay türklərindən yazdığı rəvayətə görə, yer və göy yaranmazdan əvvəl hər yer su idi. Ulu Tanrı Qayra xan suyun üstündə uçurdu, yanında isə insan var idi. Tanrı insana suyun dibinə enib torpaq gətirməyi buyurdu. İnsan torpağı gətirdi, lakin bir hissəsini ağzında gizlətdi. Tanrının səpdiyi torpaqdan düz yer yarandı, insanın ağzından tökülən torpaq isə bataqlıqlara və kələ-kötür yerlərə çevrildi.

Tanrı bu hiyləyə görə insanı cəzalandırdı və o, yeraltı dünyanın hökmdarı Erlikə çevrildi. Rəvayətin başqa variantlarında yaradan Ülgendir. Suyun dibindən torpaq çıxarılması süjeti Sibir və Şərqi Avropa xalqlarının çoxunda var, lakin Altay variantında yaradanla rəqibin bir-birinə bağlı olması onun özəlliyidir.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 18 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş