ATarixMüstəqil dövlətlər
Qaoçe (Tele) dövləti (487-541)
Tele türk boylarının Turfan ətrafında Jujanlara qarşı qurduğu dövlət: uyğurların əcdadları bu boylardan çıxıb.
Çin mənbələri Hunlardan sonra şimal çöllərində yaşayan türk boylarını "tele", bəzən də "qaoçe" adlandırırdı. Qaoçe sözü "hündür araba" deməkdir: bu boylar böyük təkərli arabaları ilə tanınırdılar.
487-ci ildə Afuçjiloo adlı başçı on minlərlə ailəni Jujan (Rouran) xaqanlığından ayırıb qərbə, Turfan ətrafına apardı və özünü hökmdar elan etdi. Yeni dövlət Şimali Vey sülaləsi ilə ittifaq qurdu və Jujanlara qarşı dəfələrlə döyüşdü.
Qaoçe dövləti həm Jujanların, həm də Eftalitlərin təzyiqi altında yaşadı və 541-ci ildə Jujanlar tərəfindən dağıdıldı. Amma tele boyları yox olmadı: onlardan uyğurlar, Sir-Tarduşlar və başqa türk boyları çıxdı.
Mənbələr
Yenilənib: 10 noyabr 2026