Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

Xivə xanlığı (1511-1920)

Xarəzmdə dörd əsr yaşayan, tarixçi xan Əbülqazini yetişdirən və İçan-Qala divarlarını bu günə çatdıran dövlət.

Xivədə Kunya-Ark qalası
Petar Milošević / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

1511-ci ildə Şeybanın nəslindən olan qardaşlar İlbars və Balbars Amudəryanın aşağı axarında, Xarəzmdə müstəqil xanlıq qurdular. Əvvəl paytaxt Ürgənc idi. Amudərya məcrasını dəyişəndən sonra XVII əsrin əvvəlində mərkəz Xivəyə köçürüldü.

Əbülqazi Bahadır xan (1643-1663) həm hökmdar, həm də tarixçi idi. Onun türkcə yazdığı "Şəcərəyi-türk" və "Şəcərəyi-tərakimə" əsərləri türk və türkmən boylarının tarixi üçün bu gün də əsas mənbələrdəndir.

1804-cü ildən xanlığı Qonqrat sülaləsi idarə etdi. 1873-cü ildə Rusiya imperiyası Xivəni tutdu və xanlıq onun himayəsinə keçdi. 1920-ci ildə xanlıq ləğv olundu və yerində Xarəzm Xalq Sovet Respublikası yarandı. Xivənin içəri şəhəri İçan-Qala 1990-cı ildə UNESCO-nun Dünya İrsi siyahısına daxil edilib.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 10 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş