Türk tarixi
Töre
Qədim türklərin yazılmamış qanunu: elin qaydası, xaqanın və xalqın borcları. Kitabələrdə elin itməsi ilə törenin itməsi eyni fəlakət sayılır.

Qədim türkcədə "törü" sözü adət və qanun deməkdir. Kül Tigin kitabəsi ilk xaqanlar Bumın və İstəmi haqqında deyir ki, onlar "eli tutub töreni qurdular". Yəni dövlət qurmaq ilə qayda qurmaq bir iş sayılırdı. Töre yazılı məcəllə deyildi: nəsildən-nəslə ötürülən qaydalar xaqanın taxta çıxmasını, varislik sırasını, boylar arasında torpaq bölgüsünü, savaşı və barışı tənzimləyirdi.
Bilgə xaqan kitabələrdə türklərin Çinə tabe olduğu 630-680-ci illəri xatırlayanda iki itkini yanaşı sayır: türk xalqı elini də, töresini də əldən vermişdi. İltəriş xaqan 682-ci ildə dövləti bərpa edəndə "atalarının töresi ilə" xalqı yenidən təşkil etdi. Söz bu gün də yaşayır: türkcədə "töre" adət, "törən" mərasim deməkdir, Kaşğari isə "törü" sözünü "adət, qayda" kimi izah edir.
Mənbələr
Yenilənib: 17 noyabr 2026

















