Velosiped idmanı

Velosiped idmanının Olimpiadada dörd növü var: şose yarışları (qrup yarışı və "zamana qarşı"), trek (velodromda sprint, keyrin, komanda yarışları), BMX (yarış və frisstayl) və dağ velosipedi (kross-kantri).

Tarixi

Velosipedin əcdadı 1817-ci ildə Almaniyada icad olunan pedalsız "drezina"dır. Beynəlxalq Velosiped İttifaqı (UCI) 1900-cü ildə yarandı. Velosiped yarışları 1896-cı ildən Olimpiadadadır; dağ velosipedi 1996-cı ildən, BMX 2008-ci ildən əlavə olunub. Dünyanın ən məşhur çoxgünlük yarışı "Tur de Frans" 1903-cü ildən keçirilir.

Böyük yarışlar

Üç "Böyük tur" — Tur de Frans, İtaliyanın "Giro"su və İspaniyanın "Vuelta"sı; Olimpiya Oyunları; UCI dünya çempionatları; "Paris–Rube" kimi klassik birgünlük yarışlar.

Türk dünyasında velosiped

Özbək Camoliddin Abdujaparov — "Daşkənd ekspresi" Tur de Fransda ən yaxşı sprinterin yaşıl formasını üç dəfə (1991, 1993, 1994) qazandı. Qazax Aleksandr Vinokurov 2012-ci ildə Londonda şose qrup yarışında Olimpiya çempionu oldu; onun yaratdığı "Astana" komandası Tur de Fransı iki dəfə (Kontador 2009, Nibali 2014) qazandı.

Türkiyə Prezident Velosiped Turu və "Tur d'Azerbaycan" beynəlxalq UCI yarışlarıdır. 2022-ci ildə "Giro d'İtaliya" Budapeştdən start götürdü; macar Attila Valter 2021-ci ildə "Giro"da lider çəhrayı formanı geyinən ilk macar oldu.