Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

Qurtuluş savaşı (1919–1922)

Birinci Dünya müharibəsindən sonra Anadolunun işğalına qarşı aparılan və Türkiyə Cümhuriyyətinin qurulması ilə nəticələnən milli mübarizə.

Sakarya döyüşü, 1921
Sfisek / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

1918-ci il Mudros barışığından sonra İstanbul və Anadolunun bir çox yeri işğal olundu; 1919-cu ilin mayında Yunan qoşunları İzmirə çıxdı. 19 may 1919-cu ildə Mustafa Kamal paşa Samsuna çıxaraq milli müqaviməti təşkil etməyə başladı; Ərzurum və Sivas konqresləri keçirildi.

23 aprel 1920-ci ildə Ankarada Türkiyə Böyük Millət Məclisi açıldı. Şərq cəbhəsində Qars azad edildi, cənubda Antep, Maraş və Urfa xalqı işğala qarşı vuruşdu. 1921-ci ildə Sakarya döyüşü dönüş nöqtəsi oldu. Həmin il imzalanan Qars müqaviləsi Naxçıvanın Azərbaycanın tərkibində muxtar ərazi statusunu da təsbit etdi.

26 avqust 1922-ci ildə Böyük Hücum başladı, 30 avqustda Dumlupınarda həlledici qələbə qazanıldı, 9 sentyabrda İzmir azad edildi. Savaş 24 iyul 1923-cü il Lozanna sülh müqaviləsi ilə başa çatdı. 30 avqust Türkiyədə "Zəfər bayramı"dır.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia

Yenilənib: 2 oktyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş