AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər
Xudayar xan
Kokand xanı (1845-1875, fasilələrlə): üç dəfə taxta çıxan, Kokandda məşhur sarayı tikdirən, xanlığın son böyük hökmdarı.

Seyid Məhəmməd Xudayar xan Şirəli xanın oğlu idi. 1845-ci ildə uşaq ikən qıpçaq əmiri Müsülmanqulu onu taxta çıxardı, real hakimiyyət isə uzun müddət qıpçaq köçəri zadəganlarının əlində qaldı. 1853-cü ildə qıpçaqlara qarşı üsyandan sonra müstəqil hökmranlığa başladı.
Onun dövrü daxili çəkişmələrlə, Buxara əmirinin müdaxilələri və Rusiya imperiyasının Orta Asiyaya irəliləməsi ilə keçdi. Xudayar xan iki dəfə taxtını itirdi və geri qaytardı, sonra Rusiyanın vassalı olmağa razılaşdı. 1875-ci ildəki üsyan zamanı Orenburqa qaçdı, Kokand xanlığı 1876-cı ildə ləğv edildi. Xudayar xan sürgündə vəfat etdi.
Mənbələr
Yenilənib: 16 noyabr 2026

















