Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər

Xudayar xan

Kokand xanı (1845-1875, fasilələrlə): üç dəfə taxta çıxan, Kokandda məşhur sarayı tikdirən, xanlığın son böyük hökmdarı.

Kokandda Xudayar xan sarayı
Petar Milošević / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Seyid Məhəmməd Xudayar xan Şirəli xanın oğlu idi. 1845-ci ildə uşaq ikən qıpçaq əmiri Müsülmanqulu onu taxta çıxardı, real hakimiyyət isə uzun müddət qıpçaq köçəri zadəganlarının əlində qaldı. 1853-cü ildə qıpçaqlara qarşı üsyandan sonra müstəqil hökmranlığa başladı.

Onun dövrü daxili çəkişmələrlə, Buxara əmirinin müdaxilələri və Rusiya imperiyasının Orta Asiyaya irəliləməsi ilə keçdi. Xudayar xan iki dəfə taxtını itirdi və geri qaytardı, sonra Rusiyanın vassalı olmağa razılaşdı. 1875-ci ildəki üsyan zamanı Orenburqa qaçdı, Kokand xanlığı 1876-cı ildə ləğv edildi. Xudayar xan sürgündə vəfat etdi.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia

Yenilənib: 16 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş