Turkic Atlas

← Bütün xəbərlər

Elm və təhsil22 oktyabr 2026

Truva musiqisinin ilk maddi sübutu: arxeoloqlar 2800 illik sümük fleyta tapdılar

Qazıntı yerində qədim sümük fleyta (AI illüstrasiya)
Foto: Süni intellektlə yaradılmış illüstrasiya

Homerin dastanlarından tanıdığımız Truvada arxeoloqlar şəhərin musiqi həyatına dair ilk birbaşa dəlili torpaqdan çıxarıblar — təxminən 2800 il əvvəl sümükdən düzəldilmiş fleyta. 160 ildən artıqdır davam edən qazıntılarda indiyə qədər burada bir dənə də olsun musiqi aləti tapılmamışdı.

Fleyta Arxaik dövrə (e.ə. 750–480) aid yaşayış qatında aşkarlanıb. Alətin ağızlıq hissəsi gövdəyə birləşmiş halda qalıb — bu, onun quruluşunu və necə çalındığını öyrənməyə imkan verir. Sümük, qamış kimi materiallar torpaqda tez çürüdüyü üçün belə tapıntılar çox nadirdir.

O dövrdə musiqi həm dini mərasimlərin, həm də gündəlik ictimai həyatın ayrılmaz hissəsi idi. Nəfəsli alətlər arasında müxtəlif uzunluqlu boruların birləşdirilməsindən düzəlmiş “siring” (pan-fleyta) da geniş yayılmışdı.

Qədim Truvanın qapısı önündə fleyta çalan musiqiçi, e.ə. VIII əsr (AI illüstrasiya)
Qədim Truvanın qapısı önündə fleyta çalan musiqiçi, e.ə. VIII əsr (AI illüstrasiya) · Süni intellektlə yaradılmış illüstrasiya

Bu mövsüm daha qədim bir əsər də üzə çıxıb: Truva II dövrünün şəhər qapısı yaxınlığında e.ə. təxminən 2500-cü illərə aid insan başı formalı kiçik büt. Erkən Tunc dövrünə aid bu tapıntı Qərbi Anadolu ilə Egey dünyası arasındakı mədəni əlaqələri araşdırmaq üçün yeni məlumat verir.

Truvada e.ə. III minilliyin əvvəlindən eramızın XIII əsrinə qədər 10 əsas yaşayış qatı müəyyən edilib. Qazıntılar Türkiyə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin “Gələcəyə Miras” layihəsi çərçivəsində aparılır; yeni tapıntıları nazir Mehmet Nuri Ersoy 22 oktyabrda açıqlayıb.

Bu yazını paylaş