TürkPA-nın XV plenar iclası Bişkekdə: Qafarova süni intellekt, Dədebay rəqəmsal kodeks, Mamataliyev nümunəvi qanunlar reyestri təklif edib

Oktyabrın 20-də Bişkekdə Türk Dövlətləri Parlament Assambleyasının (TürkPA) XV plenar iclası işini davam etdirib. Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov üzv ölkələrin parlament sədrlərini qəbul edərək görüşün dost və qardaş dövlətlər arasında qarşılıqlı etibarın göstəricisi olduğunu bildirib. O, Qırğızıstanın TürkPA çərçivəsində əməkdaşlığı inkişaf etdirməkdə maraqlı olduğunu, ticarət-iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, rəqəmsal və humanitar sahələrdə əlaqələrin dərinləşəcəyini vurğulayıb.

Azərbaycan Milli Məclisinin sədri Sahibə Qafarova çıxışında parlamentlərin süni intellekt, rəqəmsallaşma və kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı gücləndirməyi təklif edib. O qeyd edib ki, süni intellekt dövlət idarəçiliyini səmərəli edir, eyni zamanda kibertəhlükəsizlik və məlumatların qorunması üzrə yeni çağırışlar yaradır. Qafarova Azərbaycanda Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradıldığını, Milli Məclisdə elektron səsvermə və sənəd dövriyyəsindən, nitqi avtomatik mətnə çevirən süni intellekt alətlərindən istifadə olunduğunu deyib; TürkPA-nın 2009-cu ildən geniş hüquqi baza formalaşdırdığını və bu iclasda dörd nümunəvi qanunun müzakirə edildiyini də xatırladıb.

Qazaxıstan Məclisinin (Qurultayının) sədri Aybək Dədebay TürkPA ölkələri üçün nümunəvi rəqəmsal kodeksin hazırlanmasını təklif edib. Onun sözlərinə görə, bu, rəqəmsal sahənin tənzimlənməsinə ümumi yanaşma və rəqəmsal hüquq üçün vahid terminoloji və metodoloji əsas yaradar. Dədebay süni intellekt əsaslı İT-mərkəzlər şəbəkəsinin qurulmasını və rəqəmsal təhlükəsizlik üzrə məsləhətləşmə keçirilməsini də təklif edib; Qazaxıstanda Rəqəmsal Kodeks və süni intellekt haqqında qanunun qüvvədə olduğunu, dövlət xidmətlərinin 90 faizdən çoxunun onlayn göstərildiyini bildirib.

Qırğızıstan Ali Kurultayının Sədri Marlen Mamataliyev TürkPA-nın nümunəvi qanunlarının vahid elektron reyestrinin yaradılmasını və onların milli qanunvericiliyə tətbiqinin bu reyestrdə qeydə alınmasını təklif edib. O, ildə bir dəfə icra üzrə analitik hesabatların hazırlanmasını, nümunəvi qanunlara təkcə hazırlanarkən deyil, qəbul və tətbiq mərhələsində də nəzarət edilməsini vurğulayıb. Bu iclasda daha dörd nümunəvi qanunun baxılması nəzərdə tutulub.