Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Türk tarixi

Balbal və bəngü daş

Qəbirdən şərqə doğru düzülən daş sırası: hər balbal mərhumun öldürdüyü bir düşməni təmsil edirdi. Bəngü daş isə yazılı "əbədi daş"dır.

Balbal, Münx-Xayrxan dağı, Monqolustan
Mongolia Expeditions… / Wikimedia Commons · CC BY 3.0

Göytürk anma kompleksinin şərq tərəfindən çölə doğru kobud yonulmuş daşlardan uzun bir sıra çəkilirdi. Çin salnamələri yazır ki, bu daşların sayı mərhumun sağlığında öldürdüyü düşmənlərin sayı qədər olurdu. Kitabələr bu daşları "balbal" adlandırır və onların arasında adı çəkilən düşmənlər var: Doqquz Oğuz hökmdarı Baz xaqanın balbal kimi dikildiyi xatırlanır. Bəzi abidələrin yanında balbal sırası bir neçə kilometrə uzanır.

Balbaldan fərqli olaraq "bəngü daş", yəni əbədi daş mərhumun həyatını danışan yazılı daş idi. Bilgə xaqan Kül Tigin kitabəsində "əbədi daş yondurdum" deyir, kitabəni isə Kül Tiginin qardaşı oğlu Yolluğ Tigin yazmışdı. Yeddisu, Altay və Monqolustanda yüzlərlə daş heykəl və balbal qalıb, Qırğızıstanda onlar bu gün də "balbal" adlanır.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 17 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş