Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Türk tarixi

Ər adı (igidlik adı)

Gəncin ilk igidliyindən sonra aldığı kişilik adı. Kül Tigin kitabəsində də, Dədə Qorqud kitabında da bu adət var.

Kitabi-Dədə Qorqud
Wikimedia Commons · Public domain

Qədim türklərdə uşaqlıq adı ilə kişilik adı fərqli idi. Gənc ilk igidliyini, döyüşdə və ya ovda göstərdikdən sonra ona "ər at", yəni ər adı verilirdi. Kül Tigin kitabəsində Bilgə xaqan yazır ki, kiçik qardaşı Kül Tigin "Umay kimi anam xatunun kutu sayəsində ər adı aldı". Yenisey qəbir daşlarında da ölənin ər adı çox vaxt onun şəxsi adından əvvəl yazılır.

Bu adət Oğuz dastanlarında da yaşadı. Dədə Qorqud kitabının "Buğac xan" boyu belə başlayır: oğuzlarda bir oğlan baş kəsməsə, qan tökməsə, ona ad qoymazdılar. On beş yaşlı oğlan Bayındır xanın meydanında azğın buğanı yıxanda Dədə Qorqud gəlib ona "Buğac" adını verir. Beləliklə, ad qazanılan şərəf idi: o, gəncin elin tam hüquqlu üzvü olduğunu göstərirdi.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 18 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş