AŞəxsiyyətMüstəqil dövlətlər
Mete xan
Böyük Hun dövlətinin qurucusu (e.ə. 209-174): çöl xalqlarını bir dövlətdə birləşdirən ilk böyük türk hökmdarı.
Sıma Syanın "Tarixi qeydlər"inə görə, Mete atası Tuman şanyunun varisi idi, amma atası onu Yüeçjilərə girov göndərdi. Mete qaçıb geri qayıtdı, öz atlılarını fit çalan oxla nizam-intizama öyrətdi və e.ə. 209-cu ildə hakimiyyəti ələ aldı.
O, şərqdə Dunhuları, qərbdə Yüeçjiləri məğlub etdi, şimal xalqlarını özünə tabe etdi. E.ə. 200-cü ildə Han imperatoru Qaozunu Baydında mühasirəyə aldı və heqin sülhü ilə Çini hər il hədiyyə göndərməyə məcbur etdi. Mete onluq sistemə əsaslanan ordunu və sol-sağ qanadlı dövlət quruluşunu yaratdı; bu quruluş sonrakı türk dövlətlərində də yaşadı.
Mənbələr
Yenilənib: 12 noyabr 2026