Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

İnanc

Türklər arasında Şərq kilsəsi

Süryani Şərq kilsəsi (nestorianlıq) soğd tacirləri ilə türk ellərinə çatdı. Yeddisudakı qəbir daşlarında türkcə mətnlər süryani əlifbası ilə yazılıb.

Xaç işarəli süryani-türk qəbir daşı, Qırğızıstan
Wikimedia Commons · Public domain

Şərq kilsəsi İran dünyasının süryani xristian kilsəsidir, Avropada "nestorian" adı ilə tanınır. Onu Orta Asiyaya soğd tacirləri və rahibləri gətirdi. VIII əsrin sonunda patriarx I Timotey məktubunda yazırdı ki, türklərin hökmdarı xristianlığı qəbul edib və kilsədən öz ölkəsi üçün metropolit istəyib.

Yeddisuda, bu günkü Qırğızıstanın Çu vadisində və İssık-Göl sahillərində XIII-XIV əsrlərə aid yüzlərlə qəbir daşı tapılıb. Onlarda xaç işarəsi və süryani əlifbası ilə yazılmış süryani və türkcə mətnlər var, bəzi daşlarda 1338-1339-cu illərdə vəbadan ölənlər qeyd olunub. Öngüt türklərinin paytaxtı Koşanda doğulmuş, müasirlərinin "türk" adlandırdığı rahib Markos isə 1281-ci ildə III Yahballaha adı ilə bütün Şərq kilsəsinin patriarxı seçildi.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 18 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş