Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

ATarixMüstəqil dövlətlər

Qoço Uyğur dövləti (843-1209)

Uyğur xaqanlığı dağılandan sonra Turfan vadisində qurulan, buddist sənəti və yazı mədəniyyəti ilə tanınan uyğur dövləti.

Bezeklik mağara rəsmində uyğur şahzadələri
Daderot / Wikimedia Commons · CC0

840-cı ildə qırğızlar Uyğur xaqanlığını dağıdanda uyğurların bir hissəsi cənub-qərbə, Tanrı dağlarının ətəyinə köçdü. 843-cü ildə onlar Turfan vadisində yeni dövlət qurdular. Qış paytaxtı Qoço (Qaraxoca), yay paytaxtı Beşbalıq idi, hökmdarlar "İdiqut" titulu daşıyırdılar.

Qoço uyğurları köçəri həyatdan oturaq həyata keçdilər, əkinçilik və ticarətlə məşğul oldular. Ölkədə buddizm, maniheyçilik və xristianlıq yanaşı yaşayırdı. Bezeklik mağaralarının divar rəsmləri və uyğur yazısı ilə köçürülmüş minlərlə kitab bu dövrdən qalıb.

1209-cu ildə İdiqut Barçuk Art Təgin öz istəyi ilə Çingiz xana tabe oldu və uyğurlar Monqol imperiyasında hörmətli yer tutdular. Monqollar dövlət işlərində uyğur katiblərindən istifadə etdilər və uyğur əlifbası monqol yazısının əsası oldu. Qoço İdiqutları XIV əsrə qədər monqolların vassalı kimi yaşadı.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 10 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş

Qoço Uyğur dövləti (843-1209) · Turkic Atlas