Dil
Xələc dili
İranın Mərkəzi ostanında danışılan türk dili. Söz başındakı "h" səsini və uzun saitləri qoruyub saxladığı üçün qədim türkcəni öyrənməkdə çox dəyərlidir.

Xələclər İranın mərkəzində, Qum ilə Ərak arasındakı kəndlərdə yaşayır. Uzun müddət onların dili azərbaycan türkcəsinin bir ləhcəsi sayılırdı. 1968-ci ildə alman türkoloqu Gerhard Dörfer ekspedisiyası ilə bu kəndlərə gəldi və göstərdi ki, xələc dili oğuz dillərindən ayrılmış, çox qədim xüsusiyyətlər saxlayan ayrıca qoldur.
Xələc dilinin ən məşhur xüsusiyyəti söz başındakı "h" səsidir: başqa türk dillərində "at" olan söz xələccə "hat", "ayaq" isə "hadaq"dır. Dörferə görə bu dil ulu türk dilinin sait uzunluqlarını da qoruyub. Dörfer 1968-ci ildə təxminən 17 min danışan qeyd etmişdi, sonrakı hesablamalarda bu rəqəm 40 minə yaxın göstərilir. Dil fars dilinin təsiri altında tədricən azalır.
Mənbələr
Yenilənib: 18 noyabr 2026

















