Türk tarixi
Kül Tigin kitabəsi (732)
Orxon sahilində Bilgə xaqanın qardaşı üçün qoydurduğu abidə: Göytürk dövlətinin tarixi, bir sərkərdənin həyatı və diriləri öyüd.

Kül Tigin kitabəsi 732-ci ildə, Kül Tiginin ölümündən bir il sonra, Orxon vadisində Xöşö-Tsaydam adlanan yerdə qoyulub. Hündürlüyü üç metrdən çox olan mərmər stelin üç tərəfində runik türkcə mətn, qərb tərəfində isə Tan imperatorunun çincə yazısı var. Mətni Kül Tiginin qardaşı oğlu Yolluğ Tigin yazıb. Abidəni 1889-cu ildə rus alimi Nikolay Yadrintsev tapıb.
Kitabə dünyanın yaranması ilə başlayır: "Yuxarıda mavi göy, aşağıda qonur yer yarananda, ikisinin arasında insan oğlu yarandı." Sonra Bumın və İstəmi xaqanlardan başlayaraq Göytürk tarixi, Çinə tabe olunan illər, İltəriş xaqanın dövləti bərpası və Kül Tiginin döyüşləri danışılır. Ən məşhur sətirlərdən biri xalqa müraciətdir: "Türk xalqı, yuxarıda göy çökməsə, aşağıda yer yarılmasa, sənin elini, töreni kim poza bilər?"
Mənbələr
Yenilənib: 18 noyabr 2026

















