Turkic Atlas

← Ensiklopediyaya qayıt

Dil

Türk dilləri

Balkanlardan Sibirə qədər təxminən 200 milyon insanın danışdığı dil ailəsi: oğur və ümumtürk qolları, təxminən 40 yaşayan dil.

Türk dillərinin yayıldığı ərazilər
Alexander Savelyev, Martine Robbeets / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Türk dilləri ailəsi iki böyük qola bölünür. Oğur qolunda söz sonundakı "z" və "ş" səsləri "r" və "l" kimi tələffüz olunur, bu qoldan bu gün yalnız çuvaş dili yaşayır. Qalan dillər ümumtürk qoluna aiddir və öz aralarında qruplara bölünür: oğuz (türk, azərbaycan, türkmən, qaqauz), qıpçaq (qazax, qırğız, tatar, başqırd, qaraçay-balkar, qırım tatar), qarluq (özbək, uyğur) və Sibir türk dilləri (saxa, tuva, altay, xakas). Xələc dili ayrıca qol sayılır.

Türk dillərinin ən qədim yazılı abidələri VIII əsrin Orxon kitabələridir. 1893-cü il dekabrın 15-də Danimarka alimi Vilhelm Tomsen bu kitabələrin əlifbasını oxuduğunu elan etdi. Bu gün UNESCO tərəfindən "Dünya türk dil ailəsi günü" kimi qeyd olunur. Türk dilləri bir-birinə o qədər yaxındır ki, oğuz qrupunun danışanları bir-birini çox vaxt tərcüməsiz başa düşür. Ailənin ən çox danışanı olan dil türk dilidir, ondan sonra özbək dili gəlir.

Mənbələr

  1. Wikipedia
  2. Wikipedia
  3. Wikipedia

Yenilənib: 18 noyabr 2026

Əlaqəli yazılar

Bu yazını paylaş